lapowka

Według Komendy Głównej Policji w 2012 roku udokumentowano, że sprzedajni urzędnicy przyjęli łącznie 15,63 mln zł łapówek. Czy sytuacja w kolejnych latach się poprawiła? Jak oszacować wielkość niewykrytej korupcji? Jaka jest skala łapówkarstwa w niepublicznym sektorze? 

Nie odpowiem na te pytania, bo nie dotarłem do wiarygodnych danych. Napiszę krótko o tym, że korupcja osłabia społeczeństwo i kraj.

Po co nam reguły?

Chciałbym robić wszystko, co chcę, jak chcę i kiedy chcę” – takie marzenia miło snuć. Ich realizacja oznaczałaby życie bez reguł i pełną swobodę. W praktyce jednak świat bez reguł byłby nie do zniesienia.

No cóż … Ja potrzebuję wiedzieć co mogę, a czego nie, jakie są konsekwencje mojego działania i czego spodziewać się oraz oczekiwać od innych. Podam trywialny przykład. Gdyby nagle zniesiono przepisy ruchu drogowego, przez chwilę poczulibyśmy się beztrosko wolni. Gaz do dechy i na czerwonym świetle przez skrzyżowanie! Dreszcz emocji. Za moment jednak zaczęłoby narastać w nas poczucie zagrożenia. Kto i kiedy uderzy w nas autem? – zastanawialibyśmy się gorączkowo. Świat na drodze stałby się nieprzewidywalny. Reguły dają nam poczucie bezpieczeństwa, tworzą zaufanie między ludźmi i po prostu są praktyczne. Pożyteczna jest na przykład sygnalizacja świetlna. Dzięki niej nie wjeżdżamy na skrzyżowanie jak popadnie.

Problemy z regułami

Teraz wyobraźmy sobie dom bez zasad. Nie mamy określonych pór posiłków, podziału pracy, nie dotrzymujemy zobowiązań, nie wiemy, czego się spodziewać od najbliższych i stawiamy własne potrzeby nad potrzebami innych. Nie wiadomo jakie zachowania są właściwe, a jakie nie. Dzieci za dane zachowanie raz są karane, a raz nie. Taki dom nie daje poczucia bezpieczeństwa i trudno pielęgnować w nim zaufanie.

Bywa, że zasad jest za dużo, są nieprecyzyjne i przeczą sobie nawzajem. Nasuwa się na myśl system podatkowy w Polsce. Prawo podatkowe jest niejednoznaczne. Nie wiadomo za jakie działanie jako przedsiębiorca będę ukarany, za jakie nie. Czy w tych warunkach mogę ufać państwu? Znów dochodzę do wniosku, że brak rozsądnych reguł tworzy brak poczucia bezpieczeństwa i brak zaufania.

Szkodliwe są podwójne reguły. Przykładem może być życie w zakłamaniu albo niesprawiedliwe traktowanie. Każdy z nas doświadczył niesprawiedliwości, kiedy chociażby inną miarą potraktowano nas, a inną kolegę z pracy albo nasza firma startowała w przetargu, który okazał się ustawiony.

Psucie kraju

Dotarłem do kwestii korupcji. Słowo korupcja pochodzi z łacińskiego i oznacza zepsucie. Skojarzyć go można z rozpadem, degrengoladą i spustoszeniem. Za każdym razem, kiedy kierowca wręcza łapówkę policjantowi, handlowiec – kupcowi, lekarz bierze podarek od pacjenta a urzędnik ustawia przetarg albo przekupiony sprzedaje majątek narodowy, niszczy reguły i tworzy świat podwójnych standardów. Powiem dobitniej – psuje swój kraj, bo promuje niesprawiedliwość, zakłamanie i osłabia zaufanie społeczne. Kiedyś król Salomon napisał „Król państwo umacnia sprawiedliwością (…)” [BT, Przys. 29:4] oraz że „Burzy się dom przez zyski nieprawe (…).” [BT, Przys. 15:27].

Zdjęcie:

www.wiadomosci.dziennik.pl